Spis treści
Odpowiedzialność za stan chodnika ponosi jego właściciel lub zarządca. To na nim spoczywa obowiązek zapewnienia bezpiecznych warunków dla pieszych, co reguluje m.in. ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Ustalenie, kto ponosi odpowiedzialność, zależy od miejsca, w którym doszło do wypadku:
To właśnie udowodnienie zaniedbania w tych obowiązkach umożliwia ubiegania się o odszkodowanie.
Obowiązki zarządcy drogi publicznej (najczęściej gminy lub miasta) nie ograniczają się do dbania o estetykę. Najważniejsze jest zapewnienie bezpieczeństwa, co obejmuje terminowe odśnieżanie, usuwanie gołoledzi piaskiem lub solą, a także regularne naprawy wszelkich ubytków i nierówności.
Zaniedbanie tych zadań, wynikających wprost z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, rodzi odpowiedzialność cywilną. Jeśli zarządca nie dopełni swoich obowiązków, a Ty na skutek tego doznasz urazu, masz pełne prawo ubiegać się o odszkodowanie. Najczęściej roszczenie kieruje się wówczas do ubezpieczyciela, u którego zarządca ma wykupioną polisę OC.
Gdy chodnik przylega bezpośrednio do prywatnej posesji (i nie jest oddzielony od niej pasem zieleni), obowiązek dbania o jego stan przechodzi na właściciela nieruchomości. Oznacza to nie tylko odśnieżanie zimą, ale także usuwanie lodu, liści czy naprawę drobnych uszkodzeń. Jeśli właściciel zaniedba te czynności, a ktoś dozna na chodniku urazu, może on zostać pociągnięty do odpowiedzialności cywilnej na podstawie art. 415 Kodeksu cywilnego.
Podobnie jest w przypadku budynków wielorodzinnych – tu odpowiedzialność za chodniki wokół nich spoczywa na wspólnocie mieszkaniowej lub spółdzielni. Jako zarządcy terenu, mają oni obowiązek zapewnić pieszym bezpieczne warunki. Jeśli do wypadku dojdzie z powodu ich zaniedbania, roszczenie o odszkodowanie należy skierować właśnie do nich, a wypłata nastąpi najczęściej z ich polisy OC.
Nie każdy upadek na chodniku automatycznie oznacza prawo do odszkodowania. Aby roszczenie było zasadne, muszą zostać spełnione łącznie trzy podstawowe warunki:
Zaniedbanie zarządcy może przybierać różne formy. Oto najczęstsze przykłady:
Najważniejsze jest udowodnienie, że to właśnie zły stan chodnika był bezpośrednią przyczyną upadku, a nie na przykład chwila nieuwagi czy nieodpowiednie obuwie.
Solidna i zebrana tuż po zdarzeniu dokumentacja jest podstawą Twojego roszczenia, ponieważ to na Tobie spoczywa ciężar udowodnienia winy zarządcy.
Oto najważniejsze dowody, które musisz zebrać:
Po zabezpieczeniu dowodów z miejsca zdarzenia kolejnym krokiem jest zgromadzenie dokumentacji medycznej i finansowej, która potwierdzi rozmiar poniesionej szkody. Należy zbierać:
Gdy masz już komplet dokumentów, czas na formalności. Zgłoszenie roszczenia to ważny krok, który rozpoczyna walkę o odszkodowanie. Pierwszym zadaniem jest ustalenie, do kogo skierować pismo. Zazwyczaj najskuteczniejszą drogą jest skierowanie go bezpośrednio do zarządcy terenu (gmina, wspólnota mieszkaniowa, właściciel posesji), który może je przekazać ubezpieczycielowi, u którego ma wykupioną polisę OC.
Pismo wyślij listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, aby mieć dowód jego złożenia. W przypadku zgłoszenia roszczenia ubezpieczycielowi, ma on 30 dni na rozpatrzenie Twojego wniosku i wydanie decyzji.
Dobrze przygotowane zgłoszenie szkody jest podstawą do uzyskania odszkodowania. Chociaż nie ma jednego, uniwersalnego formularza, każde pismo do ubezpieczyciela musi zawierać podstawowe elementy, które pozwolą na szybką i merytoryczną ocenę sprawy.
Twoje pismo powinno być przejrzyste i zawierać następujące informacje:
Ważnym elementem wniosku jest lista załączników, która potwierdza Twoją wersję wydarzeń i rozmiar szkody. Do pisma bezwzględnie dołącz:
Komplet dokumentów wyślij listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Data doręczenia pisma do ubezpieczyciela rozpoczyna bieg 30-dniowego terminu na wydanie decyzji w Twojej sprawie.
Po złożeniu kompletnego wniosku rozpoczyna się okres oczekiwania na decyzję ubezpieczyciela. Zgodnie z prawem, ma on 30 dni na rozpatrzenie Twojego roszczenia, licząc od daty otrzymania wszystkich niezbędnych dokumentów. W sprawach bardziej skomplikowanych, wymagających dodatkowych ustaleń, termin ten może zostać wydłużony do 60 dni, jednak ubezpieczyciel musi Cię o tym poinformować, podając przyczynę opóźnienia.
Co jednak zrobić, gdy otrzymasz decyzję odmowną lub przyznana kwota jest rażąco niska? Pamiętaj, że to nie koniec walki o Twoje prawa. Pierwszym krokiem jest złożenie odwołania. To formalne pismo, w którym przedstawiasz swoje argumenty i podważasz stanowisko ubezpieczyciela. Zazwyczaj masz na to 30 dni od otrzymania decyzji, choć dokładny termin powinien być w niej wskazany.
W odwołaniu precyzyjnie wskaż, z którymi punktami decyzji się nie zgadzasz, i wzmocnij swoją argumentację nowymi dowodami, np. aktualną dokumentacją medyczną, opiniami specjalistów czy dodatkowymi oświadczeniami świadków.
Wysokość rekompensaty jest zawsze kwestią indywidualną i zależy od wielu czynników, m.in. od stopnia ciężkości urazu oraz jego wpływu na życie zawodowe i prywatne. Obejmuje to m.in. takie czynniki jak: dolegliwości bólowe, ograniczenia ruchowe, zmiany w dotychczasowym życiu, wpływ urazu na hobby, życie towarzyskie, aktywność sportową.
Warto również wiedzieć, że przy trwałym uszczerbku na zdrowiu, kwota zadośćuczynienia jest często obliczana na podstawie procentowego stopnia uszczerbku, ustalonego przez biegłego lekarza. Przyjmuje się, że za każdy 1% trwałego uszczerbku na zdrowiu można uzyskać od 2 000 do 3 000 zł.
Powyższe kwoty to jedynie przykłady pokazujące, jak teoria przekłada się na praktykę. Pamiętaj, że są to wartości orientacyjne, a ostateczna suma zależy od Twojej unikalnej sytuacji.
Pamiętaj, że roszczenie o odszkodowanie ma swój termin przedawnienia. Oto podstawowe zasady:
Pamiętaj, że podjęcie działań prawnych, takich jak zgłoszenie roszczenia do ubezpieczyciela lub wniesienie pozwu, przerywa bieg przedawnienia – termin zaczyna biec na nowo.
| Cecha | Ugoda pozasądowa | Postępowanie sądowe |
| Szybkość | Szybkie (zwykle do 30 dni) | Długotrwałe (miesiące, a nawet lata) |
| Koszty | Brak kosztów sądowych | Opłata od pozwu, koszty pełnomocnika |
| Ryzyko | Niskie (pewna, choć często zaniżona kwota) | Ryzyko przegranej i zwrotu kosztów stronie przeciwnej |
| Wysokość kwoty | Często zaniżona, jest punktem wyjścia do negocjacji | Możliwość uzyskania pełnej rekompensaty |
| Kiedy wybrać? | Gdy oferta jest satysfakcjonująca i pokrywa straty | Gdy oferta jest rażąco niska, nastąpiła odmowa lub zarządca nie ma polisy OC |
Dochodzenie odszkodowania za upadek na chodniku to proces, w którym nietrudno o błędy. Zarówno ubezpieczyciele, jak i sami poszkodowani mogą popełniać pomyłki, które skutkują zaniżeniem lub całkowitą odmową wypłaty świadczenia.
